Een wijnfan in Chili

Ergens in april 2025 werd ik gebeld met de vraag of ik een reis wilde promoten. Het ging om een reis naar Chili, georganiseerd door Bottlez, onder leiding van Nanette Drost en Jamie Verbaak. Beide hun hart verloren aan het land, zelfs beide getrouwd met een Chileen, en dus als geen ander in staat om het land in al haar glorie te laten zien. Ik bekeek het programma en wist meteen: ik wil mee. 

Zo geschiedde.

Begin november pakte ik het vliegtuig naar Zuid-Amerika. Als je dan toch zo ver vliegt, dan maar meteen een combi-deal maken. Ik begon mijn reis in Buenos Aires, plakte er nog een paar dagen Mendoza aan vast en zette daarna koers richting Santiago. 

Als je op de kaart kijkt, liggen Mendoza en Santiago zo'n beetje op dezelfde breedtegraad en hemelsbreed helemaal niet zover van elkaar verwijderd. Het enorme Andesgebergte zit er alleen tussen. Met de bus is een optie. De een zegt dat het spectaculair is, de ander is minder enthousiast. Na lang wikken en wegen besloot ik toch het vliegtuig te pakken. Het was tranen-in-mijn-ogen-mooi. Adembenemend uitzicht. In een uurtje land je, basically tussen de wijngaarden, in Santiago. Goede binnenkomer. 

Chili: lang en smal

Chili is ongeveer 4.400 kilometer lang en gemiddeld maar 170 kilometer breed. Op sommige plekken is het nog veel smaller. Aan de ene kant ligt de Stille Oceaan, aan de andere kant de Andes. Daartussen zit een land dat van de Atacama-woestijn in het noorden tot bijna Antarctische kou in het zuiden loopt. Dat zijn ook meteen twee ankerpunten die je helpen om Chili beter te begrijpen. In het noorden is het warm en vooral heel droog (want woestijn), in het zuiden is het koeler en natter.

Maar het belangrijkste om Chili te snappen is niet per se noord-zuid. Het is vooral oost-west. Hoe dichterbij de Stille Oceaan, hoe meer verkoeling. Toen ik door de vallei van Santiago naar de kust (Lo Abarca) reed, zag ik de temperatuur elke kilometer zakken. Eindstand: 15 graden verschil. En dat op ongeveer een uurtje rijden. 

Daarom heeft Chili in 2011 een aanvullende geografische indeling ingevoerd. Producenten mogen hun DO-vermelding aanvullen met de termen:

• Costa, het kustgebied, met de meeste verkoeling vanuit de Stille Oceaan
• Entre Cordilleras, het gebied tussen het kustgebergte en Andes, hier is het het warmst. 
• Andes, de uitlopers van het Andesgebergte, waar hoogte een grote rol speelt en voor koele nachten zorgt. 

De grote reis

De Bottlez-reis duurde 9 dagen. Ik arriveerde een paar dagen eerder, zodat ik Santiago nog even kon verkennen. Het is een wereldstad waar zo'n 6,5 miljoen mensen wonen, dus er viel genoeg te beleven. 

Maipo Valley

De eerste dag vertrekken we richting de wijngaarden van Maipo Valley, die vlakbij (deels zelfs in) Santiago liggen. Misschien wel het bekendste wijngebied van Chili. Het is de historische bakermat van de grote Chileense wijnhuizen. Maar die laten we links liggen en gaan op bezoek bij Antiyal en Aquitania en dat zag er zo uit.

Alvaro Espinoza van Antiyal is een pionier op het gebied van biologische en biodynamische wijnbouw in Chili. Hij begon klein met een hectare en een schuur, inmiddels bestaat Antiyal uit 20 hectare. Bij aankomst krijgen we een glas bubbels en een lesje over compost. Beide maken ze zelf.

De druiven voor de bubbel komen uit het koelere San Antonio. 

Aquitania ligt aan de voet van het Andesgebergte. Het is warm, maar er staat een vrij constant briesje - een koele wind die van de Andes komt. Handige feature, als je gebalanceerde wijnen wil maken. Geef mij liever wijnen waarin tannine voor grip en structuur zorgt, dan wijnen waarin de tannine zo rijp en zacht is dat ze bijna zoetig overkomt. Het microklimaat helpt daarbij, maar het is nog steeds een kwestie van op tijd oogsten (fenolische rijpheid vs. alcohol) en houtgebruik (oud vs. nieuw).

We lunchen bij Aquitania met uitzicht op de Andes. Niet gek, hoor. In het glas zit de bubbel van het huis: Sol de Sol. Gemaakt van pinot noir en chardonnay, afkomstig uit het koelere zuiden van Chili. 

Naar de kust

We vervolgen onze reis naar de kust van Chili. Daar bezoeken we Casa Marín in Lo Abarca in de regio San Antonio, op een paar kilometer van de kust. Dit wijnhuis is zo’n 25 jaar geleden opgericht door María Luz (Marilu) Marín. Iedereen verklaarde haar destijds voor gek: 'la loca del vino'.

Hoe kun je zo dichtbij de oceaan wijnstokken gaan aanplanten? Ze zette door en werd de eerste vrouwelijke wijnmaker van Chili. De specialiteit van het huis is sauvignon blanc. Niet m’n lievelingsdruif, maar dat Casa Marín goede wijnen maakt, staat buiten kijf. Combineer het met een ceviche en elk sauv-blanc-hater bekeert instantly.

Of heb geduld. We proefden 2013 en dat was een compleet ander glas, minder stuivend, meer hazelnoten, gedroogd tropisch fruit, gecombineerd met diezelfde levendigheid.

Tot slot een shout-out naar de syrah van Casa Marín. Serveer je dit blind, dan ga je zeker weten naar Noord-Rhône. We proefden 2015, 2009 en 2006. Geweldig.

Marilu is trouwens de schoonmoeder van Jamie Verbaak, de mede-organisatrice van deze reis. En dat was echt geluk, want Jamie kent IEDEREEN in Chili. Dat zorgde voor de leukste bezoeken en de meest verrassende wijnen, zoals primitivo uit Maule, carmenère die je niet omver beukt, Gredos-achtige garnacha. 

Een bezoek aan de kust kan natuurlijk niet zonder een bezoek aan Valparaíso, de bekende en toeristische havenstad van Chili. Hier gaan we een middagje naartoe en lunchen bij Portofino (dikke tip). 

Oef, ik was dit dessert bijna vergeten, maar it's all coming back. Een lava-cake van pistache. Zalig! 

Valparaíso is ook de stad van de muurschilderingen. Je vindt er tientallen, verdeeld over verschillende wijken, met verschillende thema's. Boek een stadswandeling met een local en laat je leiden. Heerlijk ontspannen.

Aan het einde van de reis ben ik nog een weekendje teruggegaan naar Valparaíso en zeker de helft van de tijd gespendeerd bij de gezellige wijnbar: Corazón continto Cocina y Vinos, waar ik alle país en cinsault heb geprobeerd die op de kaart stonden. Ik ben gek op deze juicy reds.

Vier wijnhuizen

We laten de kust achter ons en trekken de centrale vallei binnen. First stop: Clos de Luz Almahue Valley, Cachapoal. Hier sta ik onder 100 jaar oude país stokken, proef ik de beste carmenere ooit en zie ik voor het eerst flood irrigation in actie (ja, je kan maar ergens enthousiast over worden). 

Lunchen doen we bij MontGras. Een vrij groot wijnhuis, waardoor ik al snel een aantal vooroordelen heb, maar wijnmaker Benjamin vertelt enthousiast, rolt allerlei toffe projecten uit en zijn handcrafted serie is top. Dit is een serie monocépages van druiven die je misschien niet allemaal verwacht in Chili, waaronder garnacha, pinot noir, riesling, albarino, cabernet franc. Vooral de cabernet franc en de garnacha (Gredos-achtig!) vallen in de smaak. 

De volgende dag bezoeken we de recent uitgeroepen beste wijngaard ter wereld: VIK. Opvallende architectuur, een enorme hi-tec vinificatieruimte en een eigen cooperage. Aan geld geen gebrek. Het bezoek en de wijnen missen wat mij betreft nog wat persoonlijkheid. De tijd zal het leren.

Dan staat de volgende icoon op het programma: Montes. Montes is misschien wel het bekendste wijnhuis van Chili, onder andere door hun Purple Angle Carmenère. Deze druif heeft veel warmte nodig en als hij niet op de juiste en warmste plek staat, dan resulteert dat is een wijn met groenige en kruidige tonen. Denk aan paprika en soms ook paprikapoeder. Bij Montes, midden in de Colchagua-vallei, kunnen we wel stellen dat carmenère op de goede plek staat. Geen groenige tonen, maar een complex gebeuren van zwart fruit, koffie en potloodslijpsel. Een rijke, gebalanceerde stijl. Ik ben benieuwd hoe dit over tien jaar smaakt. 

Op naar Maule

We rijden zo'n 4-5 uur vanaf Santiago naar het zuiden. Het laatste stuk gaat zelfs offroad; zo afgelegen ligt Erasmo. Het is het allemaal waard en we arriveren in the middle of nowhere, een oase van rust. Na een proeverij lunchen we onder de oeroude pergola's. 

We proeven de wijnen van Erasmo, maar het eigen project van Javier Rousseau is me eerlijk gezegd meer bij gebleven. Zijn país kan ik elke dag wel drinken. 

Tijdens de lunch worden we vergezeld door André Sanchez, die we best een duizendpoot kunnen noemen. Hij houdt zich bezig met verschillende project in en om Chili, waaronder Gillmore Wines. En zo kwam het dat ik ineens de beste primitivo van mijn leven dronk. Wie had dat ooit verwacht? Een sappige, totaal niet zware, primitivo in Chili. Het kan gewoon! 

Terug naar die oeroude stokken, want dat is precies waarom Maule nu zo in de kijker staat. Vroeger stond deze regio vooral bekend om bulkwijnen, afkomstig van de warme, vruchtbare valleibodems. Maar dat is nu wel anders. Maule, en dan vooral de droge Secano Interior, staat bekend om historische wijngaarden van 100 tot 200 jaar oud. 

In de wijngaard vertelt Eduardo Jordan, de wijnmaker van Torres, meer over Maule en carignan. Een groeiende groep topproducenten probeert deze historische stokken te beschermen en te promoten onder de naam VIGNO (Vignadores de Carignan). Dit collectief zet zich in voor de ongeïrrigeerde, oeroude carignan-wijngaarden in de Maule Valley, die oorspronkelijk na de aardbeving van 1939 werden aangeplant. 

Na deze intense, maar geweldige dag strijken we neer in Casa Bouchon, het boutique hotel van de familie Bouchon, waar Julio Bouchon ons al staat op te wachten. Ook zijn vader, Don Julio, komt nog even buurten. We proeven de GLUP-serie, Julio's nieuwste project in samenwerking met David Nieuwoudt van het Zuid-Afrikaanse Cederberg. 

Ken je de Pais Salvaje van Bouchon? Die wordt gemaakt van deze wilde stokken país van meer dan 100 jaar oud. Deze wijnstok baant zich een weg door het bos en loopt (tientallen?) meters door. 

Vergeet in Chili niet dat er sloten pisco worden gemaakt. Heerlijk als pisco sour (met eiwit en limoensap) of piscola (met cola). We hebben de honesty bar nog even geplunderd. 

Afpilsen in Santiago

En dan zit het erop. We rijden weer terug naar Santiago waar ons nog een laatste feestmaal bij Fukasawa staat te wachten.